تماس با ما
ahrom.aid{at}gmail.com
۰۲۱-۸۸۸۸۸۶۷۲
دسترسی سریع
© 2024 Ahrom Intellectual Development Institute | Developed by Websazbashi.ir
توسعه فکری چیست؟
توسعه فکری به معنای آموزش و پرورش همه اعضای جامعه است، با تاکید بر تربیت مهارتهای اساسی زندگی و آموزش دانشهای مورد نیاز. در این میان، پرورش بر مهارتها متمرکز است، در حالی که آموزش به انتقال دانش میپردازد. طی دو دهه اخیر، با رشد فناوری و دسترسی گستردهتر به منابع آموزشی آنلاین، آموزش برای بسیاری از افراد فراهم شده است. اما مسئله اصلی در بخش مهارتآموزی نهفته است که نیازمند مربیان کاربلد، تمرینهای مداوم و پشتیبانی اصولی است. در واقع، یادگیری موثر و بهکارگیری آموزش تا حد زیادی به سطح پرورش یافتگی افراد وابسته است.
توسعه فکری و فقر: رابطهای پیچیده
فقر پدیدهای چند بعدی است که در آن عوامل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی و اقتصادی بسیاری دخیل هستند. در این سیستم پیچیده، هر عنصر بر دیگری تأثیر میگذارد و همین موضوع باعث میشود که حل فقر فرایندی دشوار و پیچیده باشد. اما در میان این مولفهها، مهمترین عنصر، مولفههای انسانی هستند. انسانها، هم سازندگان فقر هستند و هم میتوانند کلید حل آن باشند. یکی از عوامل اصلی گسترش فقر و بحرانهای اجتماعی و اقتصادی، توسعه نیافتگی فکری در جوامع است. هرچه سطح پرورش یافتگی افراد جامعه پایینتر باشد، تعاملات، تصمیمگیریها و برنامهریزیها ناکارآمدتر خواهند بود و فقر عمیقتر خواهد شد.
تاثیر پرورش انسانها در کاهش فقر
در جوامع در حال توسعه که ساختارهای اقتصادی و اجتماعی هنوز به بلوغ نرسیدهاند، نقش پرورش و توسعه فکری بسیار مهم است. تحقیقات نشان میدهد که تقویت جوامع محلی و افراد بومی بسیار موثرتر از سرمایهگذاریهای مستقیم است. این تقویت از طریق پرورش افراد توانمند و موثر که دغدغه توسعه منطقه خود را دارند، میسر میشود. بدون حضور فعالان محلی پرورش یافته، دستیابی به توسعه پایدار و مستمر در مناطق کم برخوردار بسیار دشوار خواهد بود.
توانمندسازی حاکمیت محلی: راهکار اساسی کاهش فقر
یکی از دلایل اصلی گسترش فقر، ضعف در تربیت استعدادهای انسانی است. مطالعات جهانی نشان داده است که برای کاهش فقر و توسعه مناطق کمبرخوردار، تقویت حاکمیت محلی بسیار اهمیت دارد. این حاکمیت از طریق افراد بومی توانمند که ظرفیت بالایی برای توسعه انسانی دارند، تقویت میشود. مربیان مهدکودکها، معلمان مدارس ابتدایی و فعالان فرهنگی بومی میتوانند بهعنوان مهمترین ابزار کاهش فقر و ایجاد توسعه پایدار در این مناطق نقشآفرینی کنند.
اهرم مسئول است.
در طی پنج سال گذشته اهرم در راستای مسئولیت اجتماعی خود به جهت توسعه فکری مناطق محروم و کمبرخوردار کشور اقدام به برگزاری دورههای آموزشی برای معلمان، مربیان و دستاندرکاران تعلیم و تربیت کودک نموده است. همچنین با راهاندازی مراکز توسعه فکری و تجهیز کتابخانههای کلاسی و آموزش تسهیلگران فکرپروری سعی نموده تا حد ممکن به اهداف خود در زمینه توسعه فکری کشور دست یابد.
امید است با حمایت خیران گرانمایه کشور و توان متخصصان تعلیم و تربیت روزی شاهد توسعه و آبادانی میهن خویش باشیم.
در ادامه دستاوردهای اهرم در اجرای راهکارهای توسعه فکری در مناطق محروم و کمبرخوردار کشور در پنج سال گذشته را به استحضار میرسانیم.
اثربخشی اجتماعی طرحها
گزارشهای به دست آمده از تجربهنگاریها و فیلمهای ارسالی معلمان (پس از دوره، در طی آموزش) نشان میدهد که دانشآموزان به برنامههای درسی مبتنی بر فکرپروری علاقه بیشتری نشان میدهند و مشارکت فعالانه قابل توجهی در کلاس درس دارند. همچنین والدینی که فرزندانشان با این شیوه آموزش دیدهاند از کاهش میزان پرخاشگری در دانشآموزان و افزایش رفتارهای دوستانه و منطقی، رواداری، بهبود در دوستیابی و حل مشکلات ارتباطی، افزایش علاقه به حضور در مدرسه، افزایش اعتماد به نفس و خلاقیت بیشتر آنها خبر میدهند. به علاوه، یکی از مهمترین اقدامات برای اطمینان از اثرگذاری اجتماعی، ایجاد شبکه معلمان و اتصال آنها به اساتید ممتاز در طول سال است. بیشتر مربیان و معلمان در طول سال، نیازهای خود شامل تهیه محتوای آموزشی و طرح درس، حل مسائل ارتباط با دانشآموزان، چالش و اختلالات را با اساتید در میان گذاشته است.
لازم به ذکر است که شـاخـصهـا و آزمـونهـای بسیاری بـرای سـنجش کمی و کیفی عـدالـت و کیفیت آمـوزش و پـرورش در جـهان وجـود دارد. لیکن با توجه به بلند بودن ماهیت طرحهای توانمندسازی و پرورش مهارتهای فکری، در دسترس نبودن امکانات مالی و عدم همکاری آموزش و پرورش، امکان ارزیابی اثرات اجتماعی بصورت مستقل و سازمان یافته برای موسسه فراهم نبود. امید اسـت در آینده و بـا حـمایت مسـئولان، دغـدغـهمـندان حـوزه آمـوزش و مـتخصصان، امکان تـوسـعه سـامـانـهایی بـرای ارزیابی آثـار اجـتماعی تـوانـمندسـازی مـعلمان بـر جـوامـع محـلی فـراهـم شـود.
تجربیات اجتماعی اهرم
آموزش مهارتهای فکری
رویکرد آموزشی نوینی است که طریقهی تفکر کردن را به معلمان و دانشآموزان آنها میآموزد. موسسه پرورش فکری اهرم با راهبری یکی از بنیانگذاران خود – سرکار خانم کردزنگه؛ فعال حوزه آموزش و بالندگی کودکان و نوجوانان – با تشکیل یک هیئت علمی توانمند متشکل از دکتر روح الله کریمی (مدیر گروه فکرپروری پژوهشگاه علوم انسانی)، دکتر حامد صفایی پور (بنیانگذار موسسه آموزشی تیزفکری)، دکتر یحیی قائدی (بنیانگذار انجمن فبک ایران و هیئت علمی دانشگاه خوارزمی)، استاد جلال میرجعفری (گروه تئاتر شورایی ایران) و سرکار خانم دکتر آزاده زارع مدل آموزشی تفکری پیشرفته را تدوین و با حمایت گروهی از خیرین برای بیش از ۴۴۰ معلم منطقه محروم برگزار کرده است.
شرایط پذیرش معلمان
دستاوردها
دوره آموزشی هنر و خلاقیت
تدوین مدل آموزشی هنر و خلاقیت به راهبری یکی از اعضای هیئت علمی گروه تعلیم و تربیت دانشگاه تهران و جمعی از متخصصان هنر و خلاقیت در آموزش با مطالعه و مشاهدهی روشهای آموزشی و تربیتی کشور فنلاند. برگزاری کارگاههای کوتاه و میان مدت با محوریت آشنایی با اندیشهها و مکاتب تربیتی، آشنایی با سبکهای هنری، هنرهای تجسمی، هنردرمانی، اصول نگارش روایتها و تجربهنگاری، تربیت مربی گفتگو، تربیت مربی خلاقیت و ادبیات و برگزاری دورههای میان مدت مربی خلاقیت در دو سطح مقدماتی و پیشرفته از جمله دستاوردهای این مدل آموزشی بوده است.
دستاوردها
آکادمی پداگو؛ معلم به مثابه راهبر پداگوژیک
تدوین مدل آموزشی معلم حرفهای به مثابه راهبر پداگوژیک توسط جمعی از برجستهترین اساتید تعلیم و تربیت، طراحی و ارزیابی برنامه آموزشی، جامعهشناسی، مدیریت آموزشی و تکنولوژی آموزشی که به طراحی دورهای ۳ ساله شامل ۲ سال برنامه آموزشی با روش معکوس فیلیپ و جلسات پشتیبانی با حمایت تیم آموزشی و یک سال کارآموزی و توسعه حرفهای با راهبری هیئت علمی گروه انجامید. این معلمان علاوه بر اینکه در نیازسنجی، طراحی و اجرای مفاد آموزشی به خبرگی میرسند میتوانند الهامبخش و راهنمای همکاران خود شده و سطح آموزشی را در گستره فعالیت حرفهای خود – مرکز آموزشی، روستا، بخش – ارتقاء دهند. همچنین انتصاب ایشان به عنوان مسئولان محلی آموزش و پرورش میتواند موجب توانمندسازی حاکمیت محلی گردد.
شرایط پذیرش معلمان
دستاوردها
دورههای آموزشی معلمان با محوریت روانشناسی
در این زمینه دورههای آموزشی گوناگونی با موضوعات روانشناختی مانند تابآوری، توسعه فردی و شغلی، استعدادیابی و آزمون هوش، تربیت جنسی و مهارتهای زندگی برای معلمان برگزار شده است. برگزاری این دورهها با همکاری موسسات و کلینیکهای روانشناسی متعدد صورت گرفته است. هدف از برگزاری این دورهها، آموزش مهارتهای کلیدی روانشناختی به معلمان جهت ارتقای فردی آنان و در نتیجه ارتقای عمکلرد آنها در پرورش کودکان و نوجوانان کشور بوده است.
دستاوردها
باشگاه کتاب
طرح باشگاه کتاب با توجه به رسالت اهرم در رفع فقر فکری و ایجاد توسعه فکری در کشور، ایجاد شد. پس از تجربه برگزاری دورههای آموزشی توانمندسازی معلمان و مربیان در مناطق کمبرخوردار کشور، مشخص شد که ایجاد توسعه فکری در برخی از مناطق، با برنامههای موجود اهرم و برگزاری دورههای آموزشی توانمندسازی معلمان و مربیان امکانپذیر نیست. از دلایل این مسئله میتوان به نبود زیرساختهای آموزشی و عدم دسترسی کافی به امکانات آموزشی، عدم وجود اینترنت پایدار برای شرکت در دورههای آموزشی آنلاین و مشکلات اجتماعی و فرهنگی این مناطق اشاره کرد. بنابراین طرح باشگاه کتاب به عنوان راه حل اهرم برای آغاز مسیر توسعه فکری در این مناطق ایجاد شد. باشگاههای کتاب، کتابخانههایی هستند که در مناطق محروم و کمبرخودار راهاندازی میشوند و برنامهریزیِ تجهیز و فعالیتهای آنها به گونهای صورت میگیرد که به عنوان کانونهای توسعه فکری هر منطقه، محلی برای تعامل، گفتگو، همدلی و رشد باشند. مسئولان باشگاه کتابها که وظیفه تسهیلگری در باشگاه کتاب و در واقع راهبری توسعه فکری در منطقه خود را بر عهده دارند، از بین افراد باانگیزه و دغدغهمند هر منطقه یا معلمانی که قبلا در طرحهای توانمندسازی اهرم آموزش دیدهاند انتخاب میشوند. در هر باشگاه کتاب متناسب با مشکلات و چالشهای اجتماعی و روانشناختی منطقه، برنامههای آموزشی و مهارتی مختلفی برای کودکان، نوجوانان و خانوادهها اجرا میشود. اهرم تجربه راهاندازی و تجهیز ۹ باشگاه کتاب در مناطق کمبرخودار آبادان و جنوب استان کرمان و ۶ باشگاه کتاب کلاسی در خرمشهر را دارد. طرح باشگاه کتاب کلاسی، پس از راهاندازی باشگاه کتابهای آبادان و کرمان و در واقع با در نظر گرفتن چالشهای آن کتابخانهها شکل گرفت. باشگاه کتابهای کلاسی، کتابخانههایی هستند که با کمترین هزینه در کلاسهای درس یک مدرسه راهاندازی میشوند. در طرح باشگاه کتاب کلاسی میتوان از ظرفیت هزاران معلمی که در طول طرحهای آموزشی اهرم توانمند شدهاند، به عنوان راهبران توسعه فکری در دل سیستم آموزش و پرورش کشور بهره برد. از مزیتهای طرح باشگاه کتاب کلاسی میتوان به در دسترس بودن کتاب برای دانشآموزان، سهولت دریافت و مطالعه کتاب و بهرهمندی از کتابها برای تدریس محتواهای درسی اشاره کرد. همچنین کتاب میتواند به عنوان محرکی برای شکلگیری حلقههای گفتگو در بین دانشآموزان کلاس، شنیدن نظرات دیگران، ایجاد صمیمیت و همدلی در بین افراد و رشد مهارتهای اجتماعی کودکان و نوجوانان باشد.